Activisten klagen aanwezigheid van oorlogscriminelen op Europese conferentie aan
28-11-2019 -

Donderdag 28 november vindt de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensieagentschap plaats. Honderden vertegenwoordigers van de wapenindustrie zullen er aanwezig zijn. Dat gaat niet ongemerkt voorbij. Vannacht verschenen er honderden posters in de straten van de Europese wijk in Brussel met foto’s van CEO’s van Europese en Belgische wapenbedrijven: ‘gezocht voor het plegen van oorlogsmisdaden’.

Vandaag verzamelen vertegenwoordigers van de wapenindustrie en Europese beleidsmakers op de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA) Taking European Defence Cooperation to the Next Level. Uit een vraag openbaarheid van bestuur van Vredesactie blijkt dat meer dan 230 vertegenwoordigers van wapenbedrijven een uitnodiging ontvingen. Een tiental ngo’s en vredesorganisaties waren niet welkom wegens “plaatsgebrek”, blijkt uit e-mails van het Europees Defensieagentschap.

Deze nacht verschenen er honderden posters in de Europese wijk die de betrokkenheid van de wapenindustrie en hun CEO’s aanklagen in het bewapenen van dictatoriale regimes en in het militariseren van het grensbeleid. Ook de Belgische bedrijven FN Herstal en John Cockerill werden niet gespaard.

Europese wapens, waaronder Belgische, duiken op in conflictgebieden en in de handen van dictatoriale regimes. Dat is een flagrante schending van de Europese regelgeving. Uit cijfers van de Nationale Bank van België blijkt dat Belgische bedrijven dit jaar al voor 431 miljoen euro aan vuurwapens en geschutskoepels uitvoerden naar Saoedi Arabië., een land dat al sinds 2015 betrokken is in het conflict in Jemen en zich daarbij volgens de Verenigde Naties schuldig maakt aan grootschalige schendingen van het internationaal humanitair recht.

Het is onbegrijpelijk dat de Europese Unie vandaag de rode loper uitrolt voor bedrijven die betrokken zijn in mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden. Deze bedrijven horen niet thuis op een Europese conferentie, maar zouden zich moeten verantwoorden in de rechtbank.

Wapenlobby maakt EU blind voor mensenrechtenschendingen door wapenexport

Volgens Europese cijfers hadden de tien grootste wapenbedrijven en hun lobbykoepels tijdens de Juncker Commissie 348 ontmoetingen met Commissarissen en kabinetsmedewerkers. Diezelfde bedrijven stellen 48 geaccrediteerde lobbyisten te werk.

De wapenindustrie heeft een leger aan lobbyisten tot haar beschikking en dat is niet zonder gevolgen. De Europese Unie geeft voor het eerst subsidies aan de wapenindustrie voor militair onderzoek via het Europees Defensiefonds. Uit cijfers van het Europees Defensieagentschap blijkt dat 40 procent van de uitgekeerde fondsen naar de zeven wapenbedrijven ging die betrokken waren in de adviesgroep die aan de basis lag van het Europees Defensiefonds.

In een gesprek met Vredesactie lieten vertegenwoordigers van de Europese Commissie bovendien weten dat er geen ethische screenings zullen plaatsvinden op de eerste militaire projecten die komend jaar van start gaan ter waarde van een half miljard euro. Dit gebrek aan ethische afwegingen is stuitend. De belangen van de wapenindustrie zijn niet die van vrede en stabiliteit, maar die van winst en groei. Wilt de EU werkelijk iets doen aan onze veiligheid, dan moet ze zo snel mogelijk de wapenexport naar dictatoriale regimes en landen in oorlog stopzetten.

Activisten willen grootste wapenbeurs ter wereld stoppen
04-09-2019 -

Duizenden activisten proberen deze week de opbouw van de DSEI wapenbeurs te stoppen. Ze blokkeren de toegangswegen en vertragen zo de opbouw van de beurs. Ook Belgische activisten van Vredesactie en Agir Pour La Paix doen mee.

Duizenden activisten proberen deze week de opbouw van de DSEI wapenbeurs te stoppen. Ze blokkeren de toegangswegen en vertragen zo de opbouw van de beurs. Ook Belgische activisten van Vredesactie en Agir Pour La Paix doen mee.

Volgende week, van 9 tot 12 september, verzamelt de wereldwijde wapenindustrie in Londen voor de grootste wapenbeurs ter wereld: Defence & Security Equipment International (DSEI). De beurs wordt om de twee jaar georganiseerd met de financiële, logistieke en politieke steun van de Britse regering.

Op DSEI verkopen meer dan 1600 wapenbedrijven hun producten, gaande van geweren over tanks tot gevechtsvliegtuigen en oorlogsschepen. Tien Belgische wapenbedrijven zullen komende week hun waren tentoonstellen, waaronder FN Herstal, CMI Defence, SocioTeq (het voormalige Esterline) en de Belgische wapenlobbykoepel BSDI.

De beurs is omstreden. De belangrijkste klanten zijn militaire delegaties uit 68 landen. Ook van regimes die de mensenrechten niet respecteren, landen die in staat van oorlog zijn en ontwikkelingslanden. Onder andere Saoedi-Arabië, Egypte en Hong Kong staan op de gastenlijst. Vooral de aanwezigheid van het Saoedisch regime doet heel wat wenkbrauwen fronsen. De wapenexport naar het Saoedisch regime werd in juni nog opgeschort na een uitspraak van het Brits Hof van Beroep dat oordeelde dat de export naar het Saoedisch regime onwettig is vanwege de grootschalige schendingen van het internationaal humanitair recht in de oorlog in Jemen.

Onder de noemer ‘Stop the Arms Fair’ proberen deze week duizenden mensen de opbouw van de wapenbeurs te stoppen. “Deze beurs toont de hypocrisie van ons buitenlands beleid aan,” zegt Andrew Smith van Campaign Against Arms Trade. “De regering heeft het over mensenrechten en democratie, maar promoot op DSEI schaamteloos wapenhandel met de meest autoritaire en dictatoriale regimes ter wereld.”

Er nam ook een groep Belgische vredesactivisten deel aan de acties. “Want dit is geen Brits maar een Europees probleem,” zegt Bram Vranken van Vredesactie. “Er staan hier ook Belgische, Duitse en Franse wapenbedrijven. Bedrijven zoals CMI Defence en FN Herstal exporteren voor miljoenen euro’s wapens aan Saoedi Arabië, waarvan geweten is dat die gebruikt worden in de oorlog in Jemen.”

Wat is DSEI?
04-09-2019 -

Volgende week, van 9 tot 12 september, verzamelt de wereldwijde wapenindustrie in Londen voor de grootste wapenbeurs ter wereld: Defence & Security Equipment International (DSEI). De beurs wordt om de twee jaar georganiseerd met de financiële, logistieke en politieke steun van de Britse regering.

Volgende week, van 9 tot 12 september, verzamelt de wereldwijde wapenindustrie in Londen voor de grootste wapenbeurs ter wereld: Defence & Security Equipment International (DSEI). De beurs wordt om de twee jaar georganiseerd met de financiële, logistieke en politieke steun van de Britse regering.

Welke landen bezoeken DSEI? De Britse overheid heeft dit jaar 68 buitenlandse delegaties uitgenodigd. Verschillende van de delegaties zijn afkomstig van landen in oorlog, dictatoriale regimes of ontwikkelingslanden. Volgens het Europees Gemeenschappelijk Standpunt rond wapenexport zijn dit criteria waarmee rekening gehouden moet worden bij de export van militair materiaal. De volledige lijst vind je hier: https://www.gov.uk/government/news/dsei-2019-countries-territories-and-organisations-invited-by-dit-dso-to-attend.

Dertien autoritaire regimes volgens de Economist Democracy Index

Algerije

Jordanië

Oman

Verenigde Arabische Emiraten

Angola

Kazachstan

Qatar

Oezbekistan

Bahrein

Koeweit

Saoedi Arabië

Vietnam

Egypte

 

 

 

Vier landen in oorlog volgens de Conflict Barometer van het Heidelberg Institute for International Conflict Research

Egypte
Mexico
Nigeria
Pakistan

Acht landen die op de Human Rights Priority List van de Britse overheid prijken

Bahrein

Colombië

Pakistan

Oezbekistan

Bangladesh

Egypte

Saoedi Arabië

Israël

Vijf landen waarvan volgens de Britse overheid de ontwikkeling in het gedrang zou kunnen komen door wapenexport

Bangladesh

Nigeria

Oezbekistan

Kenia

Pakistan

 

Welke bedrijven staan er op DSEI? Er zullen meer dan 1600 bedrijven hun wapens tentoonstellen op DSEI, waaronder ook Belgische bedrijven. De tien grootste wapenproducenten ter wereld zullen aanwezig zijn. De volledige lijst van bedrijven vind je hier: https://www.dsei.co.uk/exhibitors?&azletterfield=title&searchTerm=forges&searchgroup=00000001-exhibitors.

Er zijn negen Belgische wapenbedrijven aanwezig en de lobbyorganisatie van de Belgische wapenindustrie:, CMI Defence, FN Herstal, ScioTeq, Newtec, NLMK Europe, Seyntex, Simtech, Sioen Ballistics, Summit Engineering en de Belgische wapenlobbykoepel BSDI.

Wie organiseert DSEI? DSEI wordt georganiseerd door Clarion Events, maar ontvangt ruimschoots steun van de Britse overheid via het Brits ministerie van defensie en het agentschap Defence & Security Organisation (DSO). DSO is onderdeel van het ministerie van Internationale Handel en heeft 105 mensen in dienst voor het promoten van de Britse wapenhandel.

Het Excel Centre, waar DSEI zal plaatsvinden, is eigendom van de Verenigde Arabische Emiraten via het Abu Dhabi National Exhibitions Company. De VAE zijn één van de belangrijkste leden van de Saoedisch geleide coalitie in de oorlog in Jemen.

Protest tegen DSEI

De week voorafgaand aan DSEI zullen er elke dag acties en protesten plaatsvinden aan het Excel Centre, met het doel om de opbouw van de beurs te verhinderen. Duizenden mensen zullen deelnemen aan de protesten, die georganiseerd worden door Stop the Arms Fair.

Gelijklopend met de protesten zal er ook een kunsttentoonstelling plaatsvinden Art the Arms Fair, als protest tegen de wapenindustrie. Er zullen 70 artiesten deelnemen met artiesten zoals Shephard Fairey, bekend van de ‘HOPE’ poster van Obama, Peter Kennard en de Guerrilla Girls.

#BelgianArms
30-05-2019 -

Samen met Vredesactie zochten journalisten van Vlaamse en Waalse media van onder andere Knack, VRT en Le Soir, twee weken lang naar bewijs van Belgische wapens in het conflict in Jemen. Het resultaat werd gepubliceerd onder de noemer #BelgianArms in nationale en internationale media.

#EUarms

Het Belgische “#EUarms bootcamp” kwam er op initiatief van Lighthouse Reports. Dit Nederlandse collectief startte in 2018 met een onderzoek naar Nederlandse wapenexport. Sindsdien werden er bijeenkomsten georganiseerd in Italië, Duitsland en nu ook België. Frankrijk en Spanje volgen nog.

Tijdens zo'n bootcamp zet een tijdelijk team van journalisten, onderzoekers en experten zich samen om concrete wapenexport te documenteren, land per land. Dat onderzoek gebeurt op basis van informatie die publiek beschikbaar is, voornamelijk online. Er wordt gefocust op de meest controversiële uitvoerdossiers.

Ook experten van Bellingcat zijn aanwezig tijdens deze bootcamps. Het collectief Bellingcat is gespecialiseerd in 'open source investigations'. Onderzoek op basis van informatie die vrij beschikbaar is in de publieke ruimte zoals updates op sociale media, video's op youtube. Met simpele tools en technieken wordt die informatie zo goed mogelijk gesitueerd in de tijd en ruimte. Bellingcat werd bekend bij het grote publiek door hun onderzoek naar het Maleisische vliegtuig MH17 dat werd neergehaald boven Oekraïne.

 

Belgische wapens in Jemen

Gezien de grote wapenuitvoer vanuit België naar de Golfregio lag tijdens het #Belgianarms bootcamp een belangrijke focus op het gebruik van Belgische wapens in het conflict in Jemen. Er werd een heleboel materiaal gevonden, aan beide kanten van het conflict. Veel Waalse export, onder andere van FN Herstal (zie ook het verhaal over de Bahri boot), maar ook Vlaamse bedrijven zijn betrokken.

Theissen Training Systems bijvoorbeeld, leverde via Duitsland schietschijven voor een trainingscentrum in de Verenigde Arabische Emiraten. Een andere Vlaamse betrokkene is het West-Vlaamse Barco, dat de beeldschermen levert voor de Airbus A330 MRTT. Dat vliegtuig doet dienst als tankvliegtuig voor de Saoedische coalitie in Jemen.

'Belgische' wapens werden ook ingezet in 2011 tijdens de onderdrukking van de Arabische Lente. In Bahrein werden Tactica pantservoertuigen gebruikt die het Vlaamse bedrijf Mol Cy assembleerde voor uitvoer naar Saoedi-Arabië. Tijdens het onderzoek dook er ook een federaal exportdossier op. In 2008 exporteerde België afgedankt legermateriaal naar Bahrein. Het ging om M113 pantserwagens. Diezelfde pantserwagens doken op in 2011, toen de overheid van Bahrein met grof geweld de Bahreinse lente de kop indrukte. In 2015, na de gewelddadige onderdrukking van het burgerprotest, werden opnieuw M113 pantserwagens geëxporteerd naar Bahrein. Dit keer ging het om een Waalse vergunning voor pantserwagens gerenoveerd door Sabiex.

Deze concrete dossiers bewijzen dat de Belgische wapenexportcontrole niet functioneert zoals het hoort, op geen enkel politiek niveau. Het geeft ons als Vredesactie, maar ook andere groepen en journalisten, de nodige kennis en spreekwoordelijke munitie om de gaten in het wapenexportbeleid aan te wijzen.

 

Meewerken?

Volg @LHreports en #EUarms op Twitter, er verschijnen regelmatig oproepen om bij te dragen aan een lopend onderzoek.

Na de zomer start Vredesactie zelf met onderzoeksworkshops en speuren we samen naar het gebruik van Europese wapens in conflictgebieden. Laat ons weten of je mee wil doen.

 

Meer resultaten van de #EUarms bootcamps vind je op www.euarms.com

De Bahri Yanbu in de Antwerpse haven
Minstens zes containers munitie via Antwerpse haven naar Saoedi-Arabië
30-05-2019 -

Op zaterdag 10 mei meerde de Bahri Yanbu aan in Antwerpen. Bahri is de nationale scheepvaartmaatschappij van Saoedi-Arabië. Het bedrijf speelt een belangrijke rol in de militaire bevoorrading van het land. Diezelfde zaterdag publiceerde Vredesactie een dossier waaruit blijkt dat de Bahri ook in Antwerpen militair materiaal laadt. In de week die volgde, ontstond een sneeuwbaleffect dat de koers van de oceaanreus danig in de war stuurde.

De Bahri Yanbu in de Antwerpse haven

Belgische wapens in Jemen

Volgens het officiële verhaal is België niet betrokken bij de oorlog in Jemen. De praktijk wijst iets anders uit. Statistieken van de Nationale bank tonen aan dat er gedurende de laatste twaalf maanden elke maand goederen geëxporteerd worden naar Saoedi-Arabië in de categorie vuurwapens en munitie.

Saoedi-Arabië staat aan het hoofd van een militaire coalitie die sinds 2015 een bloedige oorlog uitvecht in Jemen. De VN noemt het de ergste humanitaire crisis ter wereld. De oorlog maakte al meer dan 60.000 slachtoffers en de hongersnood als gevolg van de Saoedische zeeblokkade bedreigt de levens van meer dan 17 miljoen mensen. Alle partijen in het conflict maken zich schuldig aan grove schendingen van het internationaal recht.

Die schendingen blijven tot op vandaag ongestraft. Sterker nog, de Saoedische coalitie blijft wereldwijd probleemloos wapens en munitie aankopen. De impact daarvan is enorm. Zonder de continue toevloed van wapens en munitie zou de oorlog snel stilvallen. Die bevoorrading gebeurt niet via illegale deals met dictatoriale regimes, maar via vergunde wapenexport door landen zoals Canada, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en België. In 2018 exporteerde België voor 184 miljoen wapens naar Saoedi-Arabië.

 

Antwerpen: schakel in de wereldwijde wapenhandel

Tenminste een deel van de Belgische wapens en munitie richting Saoedi-Arabië verlaat ons land via de haven van Antwerpen. De haven is een vaste halte voor de Bahri vloot, die er bijna maandelijks aanlegt. Onder andere in januari 2019 werden vier containers met oorlogsmunitie van FN Herstal ingescheept op de Bahri Tabuk. Het onderzoek van Vredesactie linkte de Bahri vloot ook aan de export van pantservoertuigen uit Canada, munitie uit Spanje en artillerie uit Frankrijk.

Saoedi-Arabië is berucht voor het doorverkopen van vuurwapens aan allerhande gewapende groepen. Dat is ook wat er in Jemen gebeurt. Zowel de Duitse zender Deutsche Welle als Amnesty International documenteerden afgelopen maanden het gebruik van Belgische FN-wapens door milities in Jemen.

 

Vergunningen onder vuur

In 2018 vernietigde de Raad van State nog zes Waalse vergunningen naar Saoedi-Arabië. Dat gebeurde tijdens een rechtszaak aangespannen door de Waalse organisaties CNAPD en La Ligue des Droits Humains. De bestaande Belgische en Europese exportregelgeving zou moeten verhinderen dat wapens die gebruikt kunnen worden bij schendingen van het internationaal humanitair recht een vergunning krijgen. Ook onder artikel 6 van het Arms Trade Treaty hebben overheden de verplichting om uitvoer te verhinderen die bijdraagt aan oorlogsmisdaden. Dat het in de praktijk wel vaker misloopt, werd ook aangetoond door het onderzoek van het collectief #BelgianArms.

 

Politieke reacties

In de reacties naar aanleiding van de onthulling van de lading van de Bahri boot in de Antwerpse haven, schoven Belgische politici de hete aardappel door naar elkaar. Vanuit Antwerpen en Vlaanderen werd naar Wallonië gewezen. De Waalse overheid herhaalde dat het vergunde materiaal niet in Jemen gebruikt wordt, een stelling die de week nadien werd ontkracht met de publicatie van #BelgianArms. Uiteindelijk kwam vanuit het ministerie van financiën het bericht dat een toekomstige regering een kader moet creëren dat dit soort export onmogelijk maakt. Vredesactie is alvast in blijde verwachting.

 

Europees sneeuwbaleffect

Ondertussen ging de bal ook Europees aan het rollen. Na Antwerpen waren de volgende stops van de Bahri Yanbu (wiens route je live kan volgen op www.marinetraffic.com) het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. In Frankrijk startten twee organisaties prompt een juridische procedure tegen de export van Franse artillerie via de Bahri Yanbu. Met resultaat: na 48u stilliggen voor de Franse kust vaarde de Yanbu zonder Franse wapens door naar Spanje voor een ongeplande stop in de haven van Santander. Tijdens de volgende halte, in de haven van Genua, weigerden dokwerkers om dual use materiaal op te laden. Dual use materiaal is materiaal dat zowel voor civiele als voor militaire doeleinden gebruikt kan worden.

Ondertussen sloeg Vredesactie de handen in elkaar met CNAPD en La Ligue. We dienden gezamenlijk een klacht in tegen Belgische wapenexport met bestemming Saoedi-Arabië. En we houden ons klaar voor een volgende passage van de Bahri vloot in Antwerpen.

Wordt ongetwijfeld vervolgd!

 

Meedoen? Laat ons iets weten via ikstopwapenhandel@vredesactie.be

We zoeken klokkenluiders. Mensen die ons informatie kunnen bezorgen over de wapens die vertrekken vanuit de haven van Antwerpen. Meer info: www.vredesactie.be/informanten

Waarom het Europees Defensiefonds een slecht idee is
30-05-2019 -

“Europe has to toughen up”. Met die zin gaf Europees Commissievoorzitter Juncker de afgelopen legislatuur het startschot voor een ongeziene militarisering van het Europese project. In april 2019 leidde dat tot de goedkeuring van het Europees Defensiefonds, een fonds van minimaal 13 miljard euro voor onderzoek en ontwikkeling van wapentechnologie. Goed nieuws voor de wapenindustrie, slecht nieuws voor de Europese burgers. Wat is er mis met dat Europees Defensiefonds? We lijsten de problemen op.

Belangenvermenging

Op 29 november 2018 verzamelden vertegenwoordigers van de wapenindustrie en Europese beleidsmakers op de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA). Honderden vertegenwoordigers van wapenbedrijven ontvingen een uitnodiging, vertegenwoordigers van het middenveld mochten er niet in. Daarmee staat de jaarlijkse conferentie symbool voor de corporate capture van het Europees beleid: de verstrengeling van het beleid met de belangen van een paar machtige bedrijfsgroepen.

Het rapport 'Beveilig de winst - hoe de wapenindustrie het Europees defensiebeleid kaapt' dat Vredesactie publiceerde eind 2017, documenteert de symbiotische relatie tussen de wapenindustrie en de Europese instellingen en het effect dat deze relatie heeft gehad op de creatie van het Europees Defensie Fonds. De besluitvorming werd gedomineerd door private belangen. De 'civil society' noch het Europees Parlement hadden enige substantiële inspraak. Op basis van interne documenten toont Vredesactie met dit rapport hoe de wapenindustrie toegang had tot elk niveau van het proces: van het bepalen van de agenda tot het uitschrijven van de modaliteiten van de subsidiepotten. De vraag welke wapens ontwikkeld moeten worden en of ze nodig zijn, werd niet gesteld.

De buitensporige invloed van de wapenindustrie op het Europees besluitvormingsproces zet niet enkel vraagtekens bij de legitimiteit van de besluitvormingsstructuren. Het zorgt er ook voor dat elk veiligheidsprobleem wordt bekeken door een militaire bril. Voor elk probleem verkoopt de industrie een technologische oplossing – of heeft ze een voorstel om met gemeenschapsgeld de nodige wapentechnologie te ontwikkelen.

 

Gebrek aan transparantie

Een tweede probleem is het gebrek aan transparantie. Dat de grote Europese defensie-bedrijven nauw betrokken waren bij het opzetten van het Defensiefonds, staat buiten kijf. Van de 16 leden van de 'Group of Personalities' die advies leverden, waren zeven leden vertegenwoordigers van de wapenindustrie. Twee andere leden vertegenwoordigden private onderzoeksinstituten die aan militair onderzoek doen. Er was geen enkele vertegenwoordiger aanwezig van het middenveld of uit de academische wereld. Maar er is meer. Er zijn geen verslagen van vergaderingen beschikbaar, het is onduidelijk hoe leden werden geselecteerd of welke bijdragen leden leverden aan de vergaderingen. Er is geen enkele vorm van transparantie, ook al is die verplicht binnen de EU. Na een klacht van het European Network Against Arms Trade (ENAAT) waar Vredesactie deel van uitmaakt,oordeelde de Europese ombudsman dat: “in het geval van de Group of Personalities, de Europese Commissie nu agenda’s, verslagen en de bijdragen van leden moet beschikbaar maken.”

De Ombudsman verwees daarbij expliciet naar de oververtegenwoordiging van de wapenindustrie in de Group of Personalities: “Transparantie was des te belangrijker vermits de bedrijven die in de Group of Personalities zaten, ook aanspraak kunnen maken op de fondsen die vrij gemaakt worden door deze programma’s. Dit is ook het geval, bedrijven in deze groep ontvingen nadien fondsen.”

Tot vandaag werden geen verslagen gepubliceerd. En het transparantieprobleem gaat verder dan de Group of Personalities. Expertengroepen die later door de Commissie in het leven werden geroepen, zijn in hetzelfde bedje ziek. Ondanks Europese transparantieregels, verschijnen er geen verslagen en opereren adviesgroepen in het geheim. De communicatie van de Europese Commissie naar aanleiding van de verschillende vragen om openbaarheid van bestuur laat te wensen over. De Commissie treedt het recht op informatie met de voeten door stelselmatig de wettelijke termijn maandenlang te overschrijden.

De combinatie van deze problemen zorgt ervoor dat een volledig beleidsdomein aan het publieke oog onttrokken wordt. Het gebrek aan transparantie dreigt vanaf 2021 geïnstitutionaliseerd te worden. De Europese Commissie stelt voor om voor het Europees Defensiefonds af te wijken van de normale transparantieregels en de identiteit van de betrokken experten geheim te houden.

 

Parlement zet zichzelf buiten spel

Het Europees parlement heeft regelmatig kritiek geuit op de uitbouw van het Europees Defensiefonds. Over hoe het Fonds in strijd is met de Europese traditie om enkel civiel onderzoek te financieren. Over de financiering van controversiële technologieën. Over de ongezond grote invloed van de wapenindustrie en het gebrek aan transparantie. Over de controle van hoe het geld uiteindelijk besteed zal worden. Maar geen enkele slag werd gewonnen.

Het Europees parlement stelde een amendement voor om de financiering van clustermunitie, anti-persoonsmijnen, massavernietigingswapens en killer robots uit te sluiten van financiering van het Fonds. Killer robots zijn wapens die zelf doelwitten kiezen en zelf beslissen om de trekker over te halen, zonder tussenkomst van een mens. Dat maakt het een extreem controversieel wapen. Het amendement werd in 2018 geschrapt tijdens de onderhandelingen over een compromistekst met de Europese Commissie en de Raad. In de uiteindelijke versie van het Defensiefonds worden killer robots wel uitgesloten maar met een duidelijke achterpoort. Het subsidiëren van de ontwikkeling van killer robots met defensieve doeleinden kan wel. Een naïeve zienswijze, alsof een onderscheid kan gemaakt worden tussen een offensieve en een defensieve killer robot.

 

Het Europees Parlement heeft geen controle over de besteding van het geld van het Europees Defensiefonds. Tijdens de onderhandelingen met de lidstaten werd overeen gekomen dat de jaarlijkse controle over de budgetten van het Europees Defensiefonds uit het parlement worden gehouden. Een precedent! Nooit eerder was er een Europees programma waarbij het Parlement moedwillig de controle uit handen geeft. Het Europees parlement was ook in dit dossier niet in staat zich te laten gelden en te waken over het belang van de burgers die ze verondersteld wordt te vertegenwoordigen.

 

Wapenexportcontrole ondergraven

Door het Defensiefonds dreigt de controle op de Europese wapenexport te versoepelen. Europese landen zullen steeds vaker samen wapens ontwikkelen, waardoor de vraag rijst wie de uiteindelijke controle uitvoert op de export van die wapens. Het gevaar dreigt dat landen met een soepel beleid daarbij het exportbeleid van andere lidstaten ondergraven.

Dat probleem stelt zich nu reeds. Een voorbeeld. Duitsland en Frankrijk voeren momenteel onderhandelingen om samen een nieuw gevechtsvliegtuig te ontwikkelen. Frankrijk wil daarbij niet gehinderd worden door de strengere exportregels van Duitsland en oefent druk uit op de Duitse regering om niet moeilijk te doen over de toekomstige export. Merkel zei daarover eerder dit jaar dat “als we samen met anderen een vliegtuig willen ontwikkelen, we compromissen moeten sluiten [over wapenexportcontrole], dat is waarover we momenteel praten”. Die positie werd onlangs vastgelegd in het zogenaamde Verdrag van Aachen, waarin Duitsland en Frankrijk overeenkwamen om in het geval van onderdelen van wapens de wapenexportcontrole grondig te verzwakken.

Als de oorlog in Jemen iets bewijst, dan is het dat het Europees wapenexportbeleid op tragische wijze faalt. Als er nog verder compromissen worden gesloten, dreigt het wapenexportbeleid helemaal een maat voor niets te worden.

 

Hoop

Het verzet tegen de uitbouw van het Europees Defensiefonds groeit. Vredesactie en ENAAT (European Network Against Arms Trade) bieden al enkele jaren sterk weerwerk tegen het Fonds.

Meer dan duizend wetenschappers, onderzoekers en academici uit vijfentwintig Europese landen bundelden hun krachten onder de titel 'Researchers for peace'. Ze ondertekenden een oproep aan de Europese Unie om geen militaire onderzoeksprogramma’s te financieren.

De debatten in het parlement naar aanleiding van de finale stemming over het Europees Defensiefonds in april 2019 waren verhit. Tegenstanders van het Fonds werden door voorstanders omschreven als "pacifisten die de toekomst van onze industrie en de veiligheid van onze burgers in gevaar willen brengen". Maar die 'pacifisten' zijn gelukkig met steeds meer. Waar het Parlement in 2018 de uitbouw van een Defensiefonds nog met een meerderheid van 68 procent goedkeurde, stemde er in april 2019 nog slechts 56 procent voor het Europees Defensiefonds. De tegenstand groeide van 195 naar 231 stemmen.

Nu het Fonds is goedgekeurd, is het afwachten hoe transparant het zal functioneren in de komende legislatuur en welke concrete projecten de Unie zal financieren. Vredesactie houdt het voor u in de gaten.

banner aan gevel CMI Defence
Actievoerders vanop dak CMI Defence: 'België is medeplichtig aan de oorlog in Jemen'
25-03-2019 -

Deze ochtend werd een banner neergelaten vanop het dak van CMI Defence in Luik en aan het Waals parlement in Namen. Activisten wijzen zo het wapenbedrijf en de Waalse overheid op hun betrokkenheid bij het conflict in Jemen, dat vandaag zijn vijfde jaar ingaat.

banner aan gevel CMI Defence

Deze ochtend werd een banner neergelaten vanop het dak van CMI Defence in Luik en aan het Waals parlement in Namen. Activisten wijzen zo het wapenbedrijf en de Waalse overheid op hun betrokkenheid bij het conflict in Jemen, dat vandaag zijn vijfde jaar ingaat.

Die oorlog gaat gepaard met grootschalige schendingen van de mensenrechten en maakte volgens gegevens van de Armed Conflict Location & Event Data Project al meer dan 60.000 slachtoffers. Ondertussen duiken er steeds meer bewijzen op van het gebruik van Belgische wapens door de strijdende partijen in Jemen. Vredesactie en Agir pour la Paix publiceren vandaag een dossier dat de Belgische betrokkenheid bij het conflict in kaart brengt.

Aan de zetel van CMI in Seraing ontrolden actievoerders een spandoek met opschrift 'Yémen: 60.000 morts. Stop arming Saudi'. Er werd rode verf uitgegoten, symbool voor het bloed van de vele burgerslachtoffers, en er werden feiten over de oorlog opgehangen. Alle actievoerders werden gearresteerd.

CMI Defence, een onderdeel van de CMI Group, verkoopt de geschutskoepels aan het Canadese General Dynamics die ze monteert op de lichte pantserwagens die ze verkoopt aan Saoedi-Arabië. Wat destijds “het contract van de eeuw” werd genoemd, werd getekend in 2014 voor een bedrag van € 3,2 miljard. Voorts raakte in februari bekend dat CMI een fabriek wil openen in Saudi-Arabië. Door in het land zelf te produceren hoeft CMI geen exportvergunningen meer aan te vragen.

In Namen, aan de brug vlakbij het Waals parlement en het Elysette, de zetel van de Waalse minister-president, herinnert een groot spandoek de Waalse regering aan haar verantwoordelijkheid.

'Door exportvergunningen te blijven geven voor de verkoop van Waalse wapens aan Saoedi-Arabië maakt de Waalse regering zich medeplichtig aan deze oorlog, aan de 60.000 dodelijke slachtoffers en aan wat de Verenigde Naties de ergste humanitaire crisis ter wereld noemen', zegt Bram Vranken vanop het dak van het Waalse wapenbedrijf. 'Ook de Vlaamse regering heeft boter op het hoofd. Doordat 60 tot 70% van het eindgebruik van Vlaamse wapenexport ongekend is kunnen we niet uitsluiten dat er Vlaamse wapens in Jemen terechtkomen'

Tot op vandaag stierven er in Jemen naar schatting 85.000 kinderen door hongersnood en cholera, een situatie die het rechtstreekse gevolg is van de oorlog en de Saoedische zeeblokkade.

Ondanks de ernst van de situatie ter plaatse en de herhaalde oproepen van het Europees Parlement voor een wapenembargo tegen Saoedi-Arabië, blijven er wapens vertrekken met bestemming Saoedi-Arabië. 'België heeft bloed aan haar handen. Hoelang gaan beleidsmakers zich daarbij blijven neerleggen?' voegt Vranken nog toe.

 

Perscontact:

Lene Jacobs, lene@vredesactie.be

Persdossier

https://bit.ly/2FphqRt

Foto's

https://www.flickr.com/photos/vredesactie/albums

Updates

https://www.facebook.com/Istopthearmstrade.eu/

https://twitter.com/Vredesactie

Protest tegen Europees Defensie Fonds groeit
13-12-2018 -

Op een grijze donderdag in november kwamen wapenlobbyisten en politici achter gesloten deuren bijeen in Brussel op de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA).
Kritische stemmen waren niet welkom. Daarom nodigden de Wapenhandelstoppers zichzelf uit. 'De wapenindustrie wordt met open armen ontvangen, terwijl de deur dicht blijft voor burgers. Over wiens veiligheid gaat het hier eigenlijk?', vroeg één van de wapenhandelstoppers zich af. Meer dan twintig mensen werden hardhandig gearresteerd en brachten uren in de cel door.

De jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA) staat symbool voor de verstrengeling van het Europees beleid en de wapenindustrie. Honderden vertegenwoordigers van wapenbedrijven ontvingen een uitnodiging, van Airbus alleen al waren tweeëntwintig vertegenwoordigers uitgenodigd, vertegenwoordigers van het middenveld mogen er niet in.

De afwezigheid van stemmen uit het middenveld of de academische wereld viel dit jaar extra op gezien de maatschappelijke controverse rond het onderwerp van de conferentie: 'Van onbemande naar autonome wapensystemen: trends, uitdagingen en kansen'.

Op een vraag van Vredesactie hierover antwoordde het Europees Defensie Agentschap dat "Politieke, juridische of ethische overwegingen niet behandeld worden tijdens deze conferentie [...] Tegen deze achtergrond, en rekening houdend met andere, meer logistieke beperkingen, hebben we besloten om niet specifiek vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld uit te nodigen"

Nochtans het Europees Parlement, wetenschappers, talloze middenveldorganisaties en verschillende overheden pleiten binnen de VN voor een verbod op killer robots. Wil de Europese commissie op eigen houtje toch doorgaan met de ontwikkeling van killer robots?

Een journalist die de conferentie volgde schreef in zijn verslag "Ik vroeg of er iemand in de zaal zat die vond dat het nog te vermijden is dat de Europese Unie volledig autonome wapens zal gebruiken. Niemand stak zijn hand op. (...) Als je naar de lijst van genodigden kijkt, is het niet verrassend dat geen van de aanwezigen vond dat we zogenaamde killer robots nog kunnen stoppen."

Mogherini, de hoge vertegenwoordiger voor buitenlands- en veiligheidsbeleid, probeerde op de conferentie de schijn hoog te houden. In haar speech vermeldde ze de aanwezigheid van het maatschappelijk middenveld. Een journalist van de Engelstalige newswebsite EU Observer was uitermate kritisch voor die stelling en meldde dat er in het publiek niemand van het maatschappelijk middenveld aanwezig was.

Steun Europees Defensiefonds kalft af

Vanuit verschillende maatschappelijke hoeken groeit de kritiek op de conferentie van het Europees Defensie Agentschap en het Europees Defensiebeleid. Op de dag voor de conferentie waarschuwden 177 wetenschappers uit 17 Europese landen de Europese Unie voor de gevaren van een nieuwe wapenwedloop in killer robots. Ook de Vrouwenraad sprak zich in een opiniestuk in Knack uit tegen de ontwikkeling van killer robots door de Europese Unie en de geheimzinnigheid waarmee dat gebeurt. De Vrouwenraad klaagt aan dat er miljarden worden vrijgemaakt voor het Europees Defensiefonds, maar dat initiatieven voor het uitbannen van geweld tegen vrouwen in vergelijking maar een fractie ontvangen. Beslissingen die bovendien achter gesloten deuren worden genomen: “Dit is niet democratisch en niet aanvaardbaar, dit is een zaak die iedere wereldburger aanbelangt. Maar we willen niet bij de pakken blijven zitten. Als onze stem niet welkom is op de conferentie, dan verheffen we ze elders. Op straat, thuis, en online.”

Vanuit het Europees Parlement klinken steeds meer kritische stemmen. De GUE-fractie protesteerde mee aan de deuren van de conferentie van het EDA. En in oktober schreven vijf parlementsleden van de Europese groene fractie een brief gericht aan Mogherini, de hoge vertegenwoordiger voor buitenlands- en veiligheidsbeleid, om vertegenwoordigers van het middenveld uit te nodigen.

De steun in het Europees Parlement voor het Europees Defensiefonds neemt af. Begin 2018 stemde het ITRE committee voor industrie en technologie, nog in grote meerderheid voor het Defence Industrial Development Programme, de voorloper van het Defensiefonds. Negenenveertig parlementsleden stemden voor. Eind 2018 is er al heel wat minder animo voor het Europees Defensiefonds in ITRE. vijfendertig parlementsleden stemden voor, 11 tegen en 14 onthielden zich. Er zijn steeds meer twijfelaars. Eindelijk!

Activisten kapen podium wapenindustrie
06-12-2018 -

Vandaag voerden vredesactivisten actie aan een wapenlobbyevenement in Brussel. Daar verzamelden opnieuw politici en wapenlobbyisten om het te hebben over het Europees defensiebeleid. Twee activisten hebben op de conferentie het woord genomen en waarschuwen de aanwezige politici voor de kwalijke gevolgen van de wapenlobby. “Het is onaanvaardbaar dat het Europees defensiebeleid wordt uitbesteed aan de wapenlobby”, zeggen de activisten.

Vandaag vond de European Defence Industry Summit plaats in de club van Lotharingen in Brussel. Dat is een lobby-evenement waar de wapenindustrie en beleidsmakers aanwezig zijn. Wapenbedrijven zoals Raytheon, UTC en Collins Aerospace spraken op het evenement. “Raytheon produceert de Saoedische bommen die worden ingezet in Jemen.”, zegt Bram Vranken één van de activisten. “Het is tijd dat de Europese Unie luistert naar haar burgers in plaats van haar beleid uit te besteden aan oorlogscriminelen.”

"Wapenindustrie bepaalt EU defensiebeleid”

De wapenlobby drukt een grote stempel op het Europees beleid. Op 10 december debatteert het Europees Parlement over het Europees Defensiefonds. Dat is een militair onderzoeksprogramma van 13 miljard euro. Uit onderzoek blijkt dat de wapenindustrie oververtegenwoordigd was in de besluitvorming rond het fonds en dat de implementatie gepaard gaat met een totaal gebrek aan transparantie. 'Die oververtegenwoordiging creëert op zijn minst een perceptie van belangenvermenging' stelt Vranken.

Het Europees Defensiefonds stond ook vandaag hoog op de agenda. Een panel van wapenbedrijven en politici bespreken samen de ontwikkeling van nieuwe wapentechnologie. “Dat is niet toevallig”, zegt Vranken. “Deze bedrijven willen kost wat kost Europese subsidies binnenhalen voor militair onderzoek. Deze conferentie is daarvoor een ideaal lobby-moment”.

Het protest tegen dat fonds groeit. Een petitie tegen de Europese financiering van militair onderzoek is getekend door meer dan 1000 onderzoekers en wetenschappers. Ook de Vrouwenraad sprak zich vorige week uit tegen de mogelijke subsidiëring van killer robots met Europese middelen.

actievoerder wordt weggedragen door de politie aan de EDA conferentie
Protest aan de conferentie van het Europees Defensieagentschap
29-11-2018 -

Vandaag vind in Brussel de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensieagentschap plaats. Voor de deur verzamelden tientallen burgers uit protest tegen de groeiende militarisering van de EU. Ze werden hardhandig weggehaald en opgesloten door de politie. Vredesactie dient vandaag klacht in bij de Europese Ombudsman voor onevenwichtige vertegenwoordiging en bias.

actievoerder wordt weggedragen door de politie aan de EDA conferentie

Vandaag vind in Brussel de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensieagentschap plaats. Voor de deur verzamelden tientallen burgers uit protest tegen de groeiende militarisering van de EU. Ze werden hardhandig weggehaald en opgesloten door de politie. Vredesactie dient vandaag klacht in bij de Europese Ombudsman voor onevenwichtige vertegenwoordiging en bias.

Op 29 november verzamelen de wapenindustrie en Europese beleidsmakers op de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensieagentschap (EDA) From Unmanned to Autonomous Systems: trends challenges and opportunities. Honderden wapenhandelaars ontvingen een uitnodiging voor de conferentie, maar kritische stemmen zijn niet welkom. Tientallen burgers protesteren aan de ingang van de conferentie. 'De wapenindustrie wordt met open armen ontvangen vandaag, terwijl de deur dicht blijft voor burgers. Over wiens veiligheid gaat het hier eigenlijk?', vraagt één van de aanwezigen zich af.

Klacht Europese Ombudsman

'De jaarlijkse EDA conferentie staat symbool voor de verstrengeling van het Europees beleid en de wapenindustrie', zegt Bram Vranken van Vredesactie. 'Hét actuele voorbeeld van die ongezonde relatie is het Europees Defensiefonds, een militair onderzoeksprogramma ter waarde van 13 miljard euro. Iets waar enkel de wapenindustrie beter van wordt.'

Uit onderzoek blijkt dat de wapenindustrie oververtegenwoordigd was in de besluitvorming rond het fonds en dat de implementatie gepaard gaat met een totaal gebrek aan transparantie. 'Die  oververtegenwoordiging creert op zijn minst een perceptie van belangenvermenging, daarom dienen we vandaag klacht in bij de Europese Ombudsman' stelt Vranken.

Autonome wapens

De afwezigheid van vertegenwoordigers van het middenveld of de academische wereld op de EDA conferentie vandaag valt extra op gezien de maatschappelijke controverse rond het onderwerp van dit jaar: autonome systemen. Een groep van 177 Europese wetenschappers uit 17 landen publiceerde gisteren een open brief uit protest tegen Europese subsidies voor militair onderzoek en de focus op autonome wapens of killer robots. Het Europees Parlement, wetenschappers, talloze middenveldorganisaties en verschillende overheden pleiten binnen de VN voor een verbod op killer robots. Enkele landen (met een stevige wapenindustrie) liggen dwars voor zo'n verbod en ondermijnen de onderhandeling door steeds meer autonome wapentechnologie te ontwikkelen. De EU lijkt zich nu bij de dwarsliggers te voegen.

Perscontact

Bram Vranken bram@vredesactie.be

Persdossier

http://www.ikstopwapenhandel.eu/sites/default/files/20181122_persdossier_belangenvermenging.pdf

Foto's
https://www.flickr.com/photos/vredesactie

Video
https://youtu.be/GFh6OJZlYYA

Updates

https://www.facebook.com/Istopthearmstrade.eu/

https://twitter.com/Vredesactie

Pagina's