Actie tegen komst Saoedische wapentrafikant in haven van Antwerpen
31-01-2020 -

Vandaag daagden een vijftigtal burgerinspecteurs op in de haven van Antwerpen, waar ze vrachtwagens tegenhielden ter inspectie op wapens. Vrachtwagens zonder wapens kregen een vignet: “arms free truck”. In de komende dagen wordt de Saoedische wapentrafikant “Bahri Yanbu” verwacht in de haven van Antwerpen. Dat schip staat wereldwijd geseind voor de export van wapens naar Saoedi-Arabië voor gebruik in de bloedige oorlog in Jemen.

Vandaag daagden een vijftigtal burgerinspecteurs op in de haven van Antwerpen, waar ze vrachtwagens tegenhielden ter inspectie op wapens. Vrachtwagens zonder wapens kregen een vignet: “arms free truck”. In de komende dagen wordt de Saoedische wapentrafikant “Bahri Yanbu” verwacht in de haven van Antwerpen. Dat schip staat wereldwijd geseind voor de export van wapens naar Saoedi-Arabië voor gebruik in de bloedige oorlog in Jemen.

Een vijftigtal burgerinspecteurs controleerden vandaag vrachtwagens die de dokken van Katoen Natie opreden op wapens. Daar wordt later in de week het Saoedisch schip de Bahri Yanbu verwacht. Dat schip staat wereldwijd geseind als een belangrijke exporteur van wapens naar de oorlog in Jemen.

De haven van Antwerpen is een draaischijf voor de bewapening van de oorlog in Jemen. War Crime Inspectorts zorgen er vandaag voor dat er geen wapens de dokken bereiken. Uit onderzoek van Knack en Le Soir bleek dat in 2018 en 2019 voor maar liefst 53 ton aan explosieven en munitie opgepikt werden door de Bahri schepen met bestemming Saoedi-Arabië.

De internationale en Belgische wapenexportregels zijn nochtans duidelijk. Wapens mogen niet geëxporteerd worden als er een risico bestaat dat deze wapens gebruikt worden voor het begaan van mensenrechtenschendingen. Als de Waalse regering, noch de douane optreden om de wapenexport naar Saoedi Arabië te stoppen, dan kunnen burgers niet anders dan zelf in actie te komen.

De Saoedische geleide coalitie is al sinds 2015 betrokken in de oorlog in Jemen. Volgens de Verenigde Naties is het de ergste humanitaire crisis ter wereld. Er vielen al meer dan 100.000 slachtoffers en ruim drie miljoen mensen sloegen op de vlucht sinds de start van de oorlog. Bovendien bedreigt hongersnood, als gevolg van de Saoedische zeeblokkade, de levens van meer dan 17 miljoen mensen. Alle strijdende partijen maken zich schuldig aan grove schendingen van het internationaal recht.

Wapenhandel voor de rechtbank

Naar aanleiding van de komst van de Bahri Yanbu, hebben de organisaties Vredesactie, CNAPD en Ligue des Droits Humains, met ondersteuning van Amnesty International ook een kortgeding aangespannen tegen de Belgische overheid. De organisaties eisten een stop van zes maanden op alle export naar Saoedi-Arabië. Dat kortgeding werd op vrijdag afgewezen. De organisaties kondigen aan in beroep te gaan.

In 2019 werden al enkele wapenexportvergunningen vernietigd door de Raad van State omdat de Waalse overheid de risico’s op schendingen van het internationaal humanitair recht niet had afgewogen. De organisaties proberen nu een eind te maken aan alle export die naar Saoedi-Arabië gaat. Het is niet alleen tijd om te stoppen met het exporteren van wapens naar Saoedi-Arabië. Het is tijd om ervoor te zorgen dat deze catastrofe zich nooit meer herhaalt. Overheden moeten hun eigen wapenhandelregels respecteren, desnoods via interventie van rechtbanken.

 

 

 

 

De Saoedische wapentrafikant de Bahri Yanbu pikt regelmatig wapens op in de haven van Antwerpen
Wapenuitvoer naar Saudi-Arabië voor de rechter
27-01-2020 -

Vandaag vroegen de Ligue des Droits Humains, CNAPD en Vredesactie, met ondersteuning van Amnesty International, voor de Brusselse kortgedingrechter de opschorting van alle wapenuitvoer naar Saudi Arabië voor de komende 6 maanden.

De Saoedische wapentrafikant de Bahri Yanbu pikt regelmatig wapens op in de haven van Antwerpen

Mensenrechten- en vredesorganisaties vragen de stopzetting van wapenuitvoer naar Saudi-Arabië

Vandaag vroegen de Ligue des Droits Humains, CNAPD en Vredesactie, met ondersteuning van Amnesty International, voor de Brusselse kortgedingrechter de opschorting van alle wapenuitvoer naar Saudi Arabië voor de komende 6 maanden. De uitvoer van wapens naar Saudi Arabië dreigt bij te dragen aan oorlogsmisdaden gepleegd in de oorlog in Jemen en is bijgevolg in strijd met artikel 6 van het Arms Trade Treaty. In deze procedure vragen de organisaties dat aan de douane de verplichting wordt opgelegd om deze goederen tegen te houden. Aanleiding voor deze procedure is de komst van de Bahri Yanbu naar Antwerpen op 1 februari. De schepen van Bahri, de Saudische staatsrederij, bleken in het verleden regelmatig wapens op te laden in Antwerpen of aan boord te hebben.

De Ligue des Droits Humains en CNAPD vochten in het verleden reeds uitvoervergunningen van de Waalse overheid voor Saudi-Arabië aan voor de Raad van State en bekwamen op 19 juni 2019 de annulatie van een reeks uitvoervergunningen. De Waalse overheid blijft echter weigeren inzage te geven in de lopende vergunningen voor Saudi-Arabië. Het verhindert zo dat deze tijdig kunnen aangevochten worden. Gevolg is dat de komende dagen wapens uitgevoerd zullen worden op basis van een vergunning afgeleverd in strijd met artikel 6 ATT. Daarom wordt nu met deze spoedprocedure aan de kortgedingrechter gevraagd om aan de douane op te leggen om de uitvoering van deze vergunningen op te schorten gedurende 6 maanden.

De komst van de Bahri Yanbu heeft ook gevolgen voor de Vlaamse overheid. Het Vlaamse Wapenhandeldecreet stelt doorvoer onder de vergunningsplicht als “de goederen bestemd zijn of kunnen zijn voor het plegen van genocide, misdaden tegen de mensheid of oorlogsmisdaden, omschreven in de internationale verdragen waarbij België partij is” of als “de doorvoer strijdig is of kan zijn met de verplichtingen van het Vlaamse Gewest en België als partij bij internationale verdragen of als lid van internationale regimes op het gebied van non-proliferatie of ontwapening;” (artikel 8 §2/1 Wapenhandeldecreet). Minister-president Jambon stelde reeds dat bij de vorige passages van Bahri-boten de doorvoer gebeurd was in strijd met het Wapenhandeldecreet gezien deze doorvoer niet was gemeld aan de Dienst Controle Strategische Goederen. De nieuwe aanloop van een schip van Bahri betekent dat eventuele doorvoer van wapens op dit schip vergunningsplichtig is en bijgevolg door het Vlaamse gewest en de douane moeten tegengehouden worden.

Saudi Arabië voert reeds 5 jaar oorlog in Jemen en begaat daarbij op grote schaal oorlogsmisdaden. Deze zijn omstandig gedocumenteerd in rapporten van de experts van de VN Mensenrechtenraad en van NGO’s als Amnesty International. De experts van de VN Mensenrechtenraad stelden in hun laatste rapport: “With the number of public reports alleging and often establishing serious violations of international humanitarian law, no State can claim not to be aware of such violations being perpetrated in Yemen. As evidenced in the reports of the Group of Experts, parties to the conflict in Yemen have been committing violations that may lead to criminal responsibility for numerous war crimes.” en “For the States party to the Arms Trade Treaty, the mere fact that the State party has knowledge that the arms transfer would be used in the commission of war crimes in Yemen would be sufficient for a breach of the treaty to be established.” (A/HRC/42/CRP.1, par. 916-917). Uitvoer- of doorvoervergunningen voor wapens en munitie zijn bijgevolg in strijd met artikel 6 van het Arms Trade Treaty.

Hilde met een IkStopWapenhandel t-shirt
Interview met Vredesactivisten
18-12-2019 -
Verandering wordt pas mogelijk wanneer mensen zich verenigen en organiseren. Daarom brengt Vredesactie mensen in beweging. Engagement bij Vredesactie neemt vele vormen aan. Sommige mensen zijn actief in een lokale groep en maken in hun eigen regio de campagnes zichtbaar. De trainers van Tractie geven trainingen, workshops en begeleiding op maat aan groepen en organisaties die werken aan sociale en politieke verandering.
Hilde met een IkStopWapenhandel t-shirt
Verandering wordt pas mogelijk wanneer mensen zich verenigen en organiseren. Daarom brengt Vredesactie mensen in beweging. Engagement bij Vredesactie neemt vele vormen aan. Sommige mensen zijn actief in een lokale groep en maken in hun eigen regio de campagnes zichtbaar. De trainers van Tractie geven trainingen, workshops en begeleiding op maat aan groepen en organisaties die werken aan sociale en politieke verandering. Anderen nemen rollen op in acties: ze staan politie te woord, ondersteunen actievoerders vanop de thuiswacht, praten met de pers, klimmen op het dak van een wapenbedrijf, koken soep voor wie van de actie terugkomt,… Wie dat wil, komt mee discussiëren over de strategie en planning en bepaalt zo mee de richting die Vredesactie uit gaat.

Met twee van die mensen hadden we een gesprek over hun engagement bij Vredesactie. Hilde is leerkracht op rust en zet zich actief in bij de Brugse Vredesactie-groep, die lokaal activiteiten opzet om onze thema’s onder de aandacht te brengen en meer mensen bij onze campagnes te betrekken. Filip woont in Brussel. Hij nam de afgelopen jaren vaak deel aan acties en bereidt ze ook mee voor. Daarnaast zet hij mee de strategische lijnen uit van de campagnes en denkt hij op de Algemene Vergadering mee na over de toekomst van Vredesactie.

Wat bracht jou bij Vredesactie?

Filip: Mijn engagement gaat al een tijdje terug. Ik was zestien en las in de krant over de andersglobalistische beweging. Er waren protesten in het buitenland en ook in België ontstonden verschillende actiecomités. Ik heb toen aan een aantal betogingen deelgenomen, onder meer in Luik. Dat was voor mij het moment waarop ik niet langer kon stilzitten. Een beetje zoals de klimaatstakers vandaag: ik wou iets doen aan de zaken waarover ik leerde, die verkeerd gaan. Ergens in dat hele proces kwam ik terecht in een bomspotting actiecomité en ben ik een keer mee gaan bomspotten. Zo begon mijn Vredesactie-verhaal.

Hilde: Mijn verhaal speelt zich nog wat vroeger af. Ik ben altijd actief geweest in verschillende vredesbewegingen, maar vandaag staat het thema wat in de luwte. Dat besefte ik pas echt bij de hele campagne rond de vervanging van de F-16’s. Ik verwachtte dat mensen massaal op straat zouden komen, maar het grote protest bleef uit. Op dat moment dacht ik: nu moet ik iets doen. Zo is Vredesactie Brugge ontstaan. Daarnaast wou ik met de oprichting van de afdeling ook al die activisten die ik over de jaren heen ontmoette, terug samenbrengen. Met alles wat er vandaag rondom ons gebeurt, moeten we ons meer dan ooit laten horen.

Aan welk moment bij Vredesactie denk je met plezier terug?

Hilde: Ik herinner me nog levendig de actie aan CMI Defence (vandaag heet dat bedrijf John Cockerill) in Seraing, dat wapensystemen maakt en integreert op voertuigen. Ik dacht op voorhand dat de actie niet zou lukken en vond het een beetje naïef om gewoon met een ladder op dat dak te klimmen. Maar het is wel gelukt! We waren goed voorbereid: de dag ervoor oefenden we bijvoorbeeld met de ladder. De actie zelf liep ook heel vlot. Uiteindelijk nodigde de directie ons uit in hun kantoor en mochten we ons punt maken. Tot slot pikte de pers de actie ook goed op. Van die hele ervaring sta ik nog steeds te kijken.

Filip: Ha, dat is geen gemakkelijke vraag! Maar ik denk vaak terug aan de voorbereiding van de actie bij de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap waar ik vorig jaar aan meegeholpen heb. We gingen op verkenning in de buurt van het conferentiegebouw en wilden meer weten over het gebouw daartegenover. Daar waren verschillende bedrijven en een school gevestigd. En wat bleek? We konden daar gewoon binnenwandelen, zonder dat iemand ons tegenhield. We wandelden door het hele gebouw en stonden op een gegeven moment zelfs voor de deur van het dak. Die deden we uiteindelijk niet open, maar het was frappant dat we daar geraakt waren zonder dat iemand ons tegenhield. Die ervaring blijft me zeker bij.

Waar kijk jij nog naar uit binnen Vredesactie?

Hilde: Ik denk dat we naar verbreding van de groep moeten gaan. Elke Belg moet weten dat we bestaan en elke actie die we doen, moet zoveel mogelijk persaandacht krijgen. Daarnaast is een grote droom van me om een vredesconferentie te organiseren. We moeten ons dringend bezinnen over ons veiligheidsbeleid, de rol van de NAVO. En wat met de droom van een aantal van onze politiekers, een Europese strijdmacht?

Filip: De afgelopen maanden kwam mede dankzij Vredesactie aan het licht hoe cruciaal de haven van Antwerpen is als draaischijf voor de Belgische wapenhandel, dan zie je wel dat daar iets leeft. Dat raakt een bepaalde gevoeligheid die heel wat mensen op de been kan brengen. Ik wil me inzetten om hen ook daadwerkelijk bij de campagne te betrekken. Ik wil graag helpen met het inhoudelijke werk, onderzoek doen en actief aan de campagne meewerken.

 

Wil je meedoen? Kom naar de filmavond!

Wil jij ook in beweging komen en mee Vredesactie maken? Dat kan! De campagne Ik Stop Wapenhandel schiet opnieuw uit de startblokken. De komende maanden organiseren we verschillende momenten waarop je met de campagne kennis kan maken en kan ontdekken hoe jij kan meewerken. Dat kan op uiteenlopende manieren: deelnemen aan acties, acties mee voorbereiden, op een creatieve manier de handen uit de mouwen steken, onze boodschap versterken op sociale media, mee onderzoek doen, soep koken voor activisten, …

  • Wil je mee in beweging komen? Contacteer Stefanie via stefanie@vredesactie.be. We bekijken samen waar jouw interesses liggen en hoe jij aan de campagne kan bijdragen.
  • Kom op 19 december naar de filmavond in Antwerpen. We kijken samen naar de documentaire War Crime Dealers die je meeneemt in de wereld van de Europese wapenhandel en hoe die de oorlog in Jemen aanwakkert. Daarna vertellen we je meer over de campagne Ik Stop Wapenhandel en over de rol van de Antwerpse haven in internationale wapenhandel en ontdek je hoe je zelf de wapenhandel kan helpen stoppen.

Activisten klagen aanwezigheid van oorlogscriminelen op Europese conferentie aan
28-11-2019 -

Donderdag 28 november vindt de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensieagentschap plaats. Honderden vertegenwoordigers van de wapenindustrie zullen er aanwezig zijn. Dat gaat niet ongemerkt voorbij. Vannacht verschenen er honderden posters in de straten van de Europese wijk in Brussel met foto’s van CEO’s van Europese en Belgische wapenbedrijven: ‘gezocht voor het plegen van oorlogsmisdaden’.

Vandaag verzamelen vertegenwoordigers van de wapenindustrie en Europese beleidsmakers op de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA) Taking European Defence Cooperation to the Next Level. Uit een vraag openbaarheid van bestuur van Vredesactie blijkt dat meer dan 230 vertegenwoordigers van wapenbedrijven een uitnodiging ontvingen. Een tiental ngo’s en vredesorganisaties waren niet welkom wegens “plaatsgebrek”, blijkt uit e-mails van het Europees Defensieagentschap.

Deze nacht verschenen er honderden posters in de Europese wijk die de betrokkenheid van de wapenindustrie en hun CEO’s aanklagen in het bewapenen van dictatoriale regimes en in het militariseren van het grensbeleid. Ook de Belgische bedrijven FN Herstal en John Cockerill werden niet gespaard.

Europese wapens, waaronder Belgische, duiken op in conflictgebieden en in de handen van dictatoriale regimes. Dat is een flagrante schending van de Europese regelgeving. Uit cijfers van de Nationale Bank van België blijkt dat Belgische bedrijven dit jaar al voor 431 miljoen euro aan vuurwapens en geschutskoepels uitvoerden naar Saoedi Arabië., een land dat al sinds 2015 betrokken is in het conflict in Jemen en zich daarbij volgens de Verenigde Naties schuldig maakt aan grootschalige schendingen van het internationaal humanitair recht.

Het is onbegrijpelijk dat de Europese Unie vandaag de rode loper uitrolt voor bedrijven die betrokken zijn in mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden. Deze bedrijven horen niet thuis op een Europese conferentie, maar zouden zich moeten verantwoorden in de rechtbank.

Wapenlobby maakt EU blind voor mensenrechtenschendingen door wapenexport

Volgens Europese cijfers hadden de tien grootste wapenbedrijven en hun lobbykoepels tijdens de Juncker Commissie 348 ontmoetingen met Commissarissen en kabinetsmedewerkers. Diezelfde bedrijven stellen 48 geaccrediteerde lobbyisten te werk.

De wapenindustrie heeft een leger aan lobbyisten tot haar beschikking en dat is niet zonder gevolgen. De Europese Unie geeft voor het eerst subsidies aan de wapenindustrie voor militair onderzoek via het Europees Defensiefonds. Uit cijfers van het Europees Defensieagentschap blijkt dat 40 procent van de uitgekeerde fondsen naar de zeven wapenbedrijven ging die betrokken waren in de adviesgroep die aan de basis lag van het Europees Defensiefonds.

In een gesprek met Vredesactie lieten vertegenwoordigers van de Europese Commissie bovendien weten dat er geen ethische screenings zullen plaatsvinden op de eerste militaire projecten die komend jaar van start gaan ter waarde van een half miljard euro. Dit gebrek aan ethische afwegingen is stuitend. De belangen van de wapenindustrie zijn niet die van vrede en stabiliteit, maar die van winst en groei. Wilt de EU werkelijk iets doen aan onze veiligheid, dan moet ze zo snel mogelijk de wapenexport naar dictatoriale regimes en landen in oorlog stopzetten.

Activisten willen grootste wapenbeurs ter wereld stoppen
04-09-2019 -

Duizenden activisten proberen deze week de opbouw van de DSEI wapenbeurs te stoppen. Ze blokkeren de toegangswegen en vertragen zo de opbouw van de beurs. Ook Belgische activisten van Vredesactie en Agir Pour La Paix doen mee.

Duizenden activisten proberen deze week de opbouw van de DSEI wapenbeurs te stoppen. Ze blokkeren de toegangswegen en vertragen zo de opbouw van de beurs. Ook Belgische activisten van Vredesactie en Agir Pour La Paix doen mee.

Volgende week, van 9 tot 12 september, verzamelt de wereldwijde wapenindustrie in Londen voor de grootste wapenbeurs ter wereld: Defence & Security Equipment International (DSEI). De beurs wordt om de twee jaar georganiseerd met de financiële, logistieke en politieke steun van de Britse regering.

Op DSEI verkopen meer dan 1600 wapenbedrijven hun producten, gaande van geweren over tanks tot gevechtsvliegtuigen en oorlogsschepen. Tien Belgische wapenbedrijven zullen komende week hun waren tentoonstellen, waaronder FN Herstal, CMI Defence, SocioTeq (het voormalige Esterline) en de Belgische wapenlobbykoepel BSDI.

De beurs is omstreden. De belangrijkste klanten zijn militaire delegaties uit 68 landen. Ook van regimes die de mensenrechten niet respecteren, landen die in staat van oorlog zijn en ontwikkelingslanden. Onder andere Saoedi-Arabië, Egypte en Hong Kong staan op de gastenlijst. Vooral de aanwezigheid van het Saoedisch regime doet heel wat wenkbrauwen fronsen. De wapenexport naar het Saoedisch regime werd in juni nog opgeschort na een uitspraak van het Brits Hof van Beroep dat oordeelde dat de export naar het Saoedisch regime onwettig is vanwege de grootschalige schendingen van het internationaal humanitair recht in de oorlog in Jemen.

Onder de noemer ‘Stop the Arms Fair’ proberen deze week duizenden mensen de opbouw van de wapenbeurs te stoppen. “Deze beurs toont de hypocrisie van ons buitenlands beleid aan,” zegt Andrew Smith van Campaign Against Arms Trade. “De regering heeft het over mensenrechten en democratie, maar promoot op DSEI schaamteloos wapenhandel met de meest autoritaire en dictatoriale regimes ter wereld.”

Er nam ook een groep Belgische vredesactivisten deel aan de acties. “Want dit is geen Brits maar een Europees probleem,” zegt Bram Vranken van Vredesactie. “Er staan hier ook Belgische, Duitse en Franse wapenbedrijven. Bedrijven zoals CMI Defence en FN Herstal exporteren voor miljoenen euro’s wapens aan Saoedi Arabië, waarvan geweten is dat die gebruikt worden in de oorlog in Jemen.”

Wat is DSEI?
04-09-2019 -

Volgende week, van 9 tot 12 september, verzamelt de wereldwijde wapenindustrie in Londen voor de grootste wapenbeurs ter wereld: Defence & Security Equipment International (DSEI). De beurs wordt om de twee jaar georganiseerd met de financiële, logistieke en politieke steun van de Britse regering.

Volgende week, van 9 tot 12 september, verzamelt de wereldwijde wapenindustrie in Londen voor de grootste wapenbeurs ter wereld: Defence & Security Equipment International (DSEI). De beurs wordt om de twee jaar georganiseerd met de financiële, logistieke en politieke steun van de Britse regering.

Welke landen bezoeken DSEI? De Britse overheid heeft dit jaar 68 buitenlandse delegaties uitgenodigd. Verschillende van de delegaties zijn afkomstig van landen in oorlog, dictatoriale regimes of ontwikkelingslanden. Volgens het Europees Gemeenschappelijk Standpunt rond wapenexport zijn dit criteria waarmee rekening gehouden moet worden bij de export van militair materiaal. De volledige lijst vind je hier: https://www.gov.uk/government/news/dsei-2019-countries-territories-and-organisations-invited-by-dit-dso-to-attend.

Dertien autoritaire regimes volgens de Economist Democracy Index

Algerije

Jordanië

Oman

Verenigde Arabische Emiraten

Angola

Kazachstan

Qatar

Oezbekistan

Bahrein

Koeweit

Saoedi Arabië

Vietnam

Egypte

 

 

 

Vier landen in oorlog volgens de Conflict Barometer van het Heidelberg Institute for International Conflict Research

Egypte
Mexico
Nigeria
Pakistan

Acht landen die op de Human Rights Priority List van de Britse overheid prijken

Bahrein

Colombië

Pakistan

Oezbekistan

Bangladesh

Egypte

Saoedi Arabië

Israël

Vijf landen waarvan volgens de Britse overheid de ontwikkeling in het gedrang zou kunnen komen door wapenexport

Bangladesh

Nigeria

Oezbekistan

Kenia

Pakistan

 

Welke bedrijven staan er op DSEI? Er zullen meer dan 1600 bedrijven hun wapens tentoonstellen op DSEI, waaronder ook Belgische bedrijven. De tien grootste wapenproducenten ter wereld zullen aanwezig zijn. De volledige lijst van bedrijven vind je hier: https://www.dsei.co.uk/exhibitors?&azletterfield=title&searchTerm=forges&searchgroup=00000001-exhibitors.

Er zijn negen Belgische wapenbedrijven aanwezig en de lobbyorganisatie van de Belgische wapenindustrie:, CMI Defence, FN Herstal, ScioTeq, Newtec, NLMK Europe, Seyntex, Simtech, Sioen Ballistics, Summit Engineering en de Belgische wapenlobbykoepel BSDI.

Wie organiseert DSEI? DSEI wordt georganiseerd door Clarion Events, maar ontvangt ruimschoots steun van de Britse overheid via het Brits ministerie van defensie en het agentschap Defence & Security Organisation (DSO). DSO is onderdeel van het ministerie van Internationale Handel en heeft 105 mensen in dienst voor het promoten van de Britse wapenhandel.

Het Excel Centre, waar DSEI zal plaatsvinden, is eigendom van de Verenigde Arabische Emiraten via het Abu Dhabi National Exhibitions Company. De VAE zijn één van de belangrijkste leden van de Saoedisch geleide coalitie in de oorlog in Jemen.

Protest tegen DSEI

De week voorafgaand aan DSEI zullen er elke dag acties en protesten plaatsvinden aan het Excel Centre, met het doel om de opbouw van de beurs te verhinderen. Duizenden mensen zullen deelnemen aan de protesten, die georganiseerd worden door Stop the Arms Fair.

Gelijklopend met de protesten zal er ook een kunsttentoonstelling plaatsvinden Art the Arms Fair, als protest tegen de wapenindustrie. Er zullen 70 artiesten deelnemen met artiesten zoals Shephard Fairey, bekend van de ‘HOPE’ poster van Obama, Peter Kennard en de Guerrilla Girls.

#BelgianArms
30-05-2019 -

Samen met Vredesactie zochten journalisten van Vlaamse en Waalse media van onder andere Knack, VRT en Le Soir, twee weken lang naar bewijs van Belgische wapens in het conflict in Jemen. Het resultaat werd gepubliceerd onder de noemer #BelgianArms in nationale en internationale media.

#EUarms

Het Belgische “#EUarms bootcamp” kwam er op initiatief van Lighthouse Reports. Dit Nederlandse collectief startte in 2018 met een onderzoek naar Nederlandse wapenexport. Sindsdien werden er bijeenkomsten georganiseerd in Italië, Duitsland en nu ook België. Frankrijk en Spanje volgen nog.

Tijdens zo'n bootcamp zet een tijdelijk team van journalisten, onderzoekers en experten zich samen om concrete wapenexport te documenteren, land per land. Dat onderzoek gebeurt op basis van informatie die publiek beschikbaar is, voornamelijk online. Er wordt gefocust op de meest controversiële uitvoerdossiers.

Ook experten van Bellingcat zijn aanwezig tijdens deze bootcamps. Het collectief Bellingcat is gespecialiseerd in 'open source investigations'. Onderzoek op basis van informatie die vrij beschikbaar is in de publieke ruimte zoals updates op sociale media, video's op youtube. Met simpele tools en technieken wordt die informatie zo goed mogelijk gesitueerd in de tijd en ruimte. Bellingcat werd bekend bij het grote publiek door hun onderzoek naar het Maleisische vliegtuig MH17 dat werd neergehaald boven Oekraïne.

 

Belgische wapens in Jemen

Gezien de grote wapenuitvoer vanuit België naar de Golfregio lag tijdens het #Belgianarms bootcamp een belangrijke focus op het gebruik van Belgische wapens in het conflict in Jemen. Er werd een heleboel materiaal gevonden, aan beide kanten van het conflict. Veel Waalse export, onder andere van FN Herstal (zie ook het verhaal over de Bahri boot), maar ook Vlaamse bedrijven zijn betrokken.

Theissen Training Systems bijvoorbeeld, leverde via Duitsland schietschijven voor een trainingscentrum in de Verenigde Arabische Emiraten. Een andere Vlaamse betrokkene is het West-Vlaamse Barco, dat de beeldschermen levert voor de Airbus A330 MRTT. Dat vliegtuig doet dienst als tankvliegtuig voor de Saoedische coalitie in Jemen.

'Belgische' wapens werden ook ingezet in 2011 tijdens de onderdrukking van de Arabische Lente. In Bahrein werden Tactica pantservoertuigen gebruikt die het Vlaamse bedrijf Mol Cy assembleerde voor uitvoer naar Saoedi-Arabië. Tijdens het onderzoek dook er ook een federaal exportdossier op. In 2008 exporteerde België afgedankt legermateriaal naar Bahrein. Het ging om M113 pantserwagens. Diezelfde pantserwagens doken op in 2011, toen de overheid van Bahrein met grof geweld de Bahreinse lente de kop indrukte. In 2015, na de gewelddadige onderdrukking van het burgerprotest, werden opnieuw M113 pantserwagens geëxporteerd naar Bahrein. Dit keer ging het om een Waalse vergunning voor pantserwagens gerenoveerd door Sabiex.

Deze concrete dossiers bewijzen dat de Belgische wapenexportcontrole niet functioneert zoals het hoort, op geen enkel politiek niveau. Het geeft ons als Vredesactie, maar ook andere groepen en journalisten, de nodige kennis en spreekwoordelijke munitie om de gaten in het wapenexportbeleid aan te wijzen.

 

Meewerken?

Volg @LHreports en #EUarms op Twitter, er verschijnen regelmatig oproepen om bij te dragen aan een lopend onderzoek.

Na de zomer start Vredesactie zelf met onderzoeksworkshops en speuren we samen naar het gebruik van Europese wapens in conflictgebieden. Laat ons weten of je mee wil doen.

 

Meer resultaten van de #EUarms bootcamps vind je op www.euarms.com

De Bahri Yanbu in de Antwerpse haven
Minstens zes containers munitie via Antwerpse haven naar Saoedi-Arabië
30-05-2019 -

Op zaterdag 10 mei meerde de Bahri Yanbu aan in Antwerpen. Bahri is de nationale scheepvaartmaatschappij van Saoedi-Arabië. Het bedrijf speelt een belangrijke rol in de militaire bevoorrading van het land. Diezelfde zaterdag publiceerde Vredesactie een dossier waaruit blijkt dat de Bahri ook in Antwerpen militair materiaal laadt. In de week die volgde, ontstond een sneeuwbaleffect dat de koers van de oceaanreus danig in de war stuurde.

De Bahri Yanbu in de Antwerpse haven

Belgische wapens in Jemen

Volgens het officiële verhaal is België niet betrokken bij de oorlog in Jemen. De praktijk wijst iets anders uit. Statistieken van de Nationale bank tonen aan dat er gedurende de laatste twaalf maanden elke maand goederen geëxporteerd worden naar Saoedi-Arabië in de categorie vuurwapens en munitie.

Saoedi-Arabië staat aan het hoofd van een militaire coalitie die sinds 2015 een bloedige oorlog uitvecht in Jemen. De VN noemt het de ergste humanitaire crisis ter wereld. De oorlog maakte al meer dan 60.000 slachtoffers en de hongersnood als gevolg van de Saoedische zeeblokkade bedreigt de levens van meer dan 17 miljoen mensen. Alle partijen in het conflict maken zich schuldig aan grove schendingen van het internationaal recht.

Die schendingen blijven tot op vandaag ongestraft. Sterker nog, de Saoedische coalitie blijft wereldwijd probleemloos wapens en munitie aankopen. De impact daarvan is enorm. Zonder de continue toevloed van wapens en munitie zou de oorlog snel stilvallen. Die bevoorrading gebeurt niet via illegale deals met dictatoriale regimes, maar via vergunde wapenexport door landen zoals Canada, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en België. In 2018 exporteerde België voor 184 miljoen wapens naar Saoedi-Arabië.

 

Antwerpen: schakel in de wereldwijde wapenhandel

Tenminste een deel van de Belgische wapens en munitie richting Saoedi-Arabië verlaat ons land via de haven van Antwerpen. De haven is een vaste halte voor de Bahri vloot, die er bijna maandelijks aanlegt. Onder andere in januari 2019 werden vier containers met oorlogsmunitie van FN Herstal ingescheept op de Bahri Tabuk. Het onderzoek van Vredesactie linkte de Bahri vloot ook aan de export van pantservoertuigen uit Canada, munitie uit Spanje en artillerie uit Frankrijk.

Saoedi-Arabië is berucht voor het doorverkopen van vuurwapens aan allerhande gewapende groepen. Dat is ook wat er in Jemen gebeurt. Zowel de Duitse zender Deutsche Welle als Amnesty International documenteerden afgelopen maanden het gebruik van Belgische FN-wapens door milities in Jemen.

 

Vergunningen onder vuur

In 2018 vernietigde de Raad van State nog zes Waalse vergunningen naar Saoedi-Arabië. Dat gebeurde tijdens een rechtszaak aangespannen door de Waalse organisaties CNAPD en La Ligue des Droits Humains. De bestaande Belgische en Europese exportregelgeving zou moeten verhinderen dat wapens die gebruikt kunnen worden bij schendingen van het internationaal humanitair recht een vergunning krijgen. Ook onder artikel 6 van het Arms Trade Treaty hebben overheden de verplichting om uitvoer te verhinderen die bijdraagt aan oorlogsmisdaden. Dat het in de praktijk wel vaker misloopt, werd ook aangetoond door het onderzoek van het collectief #BelgianArms.

 

Politieke reacties

In de reacties naar aanleiding van de onthulling van de lading van de Bahri boot in de Antwerpse haven, schoven Belgische politici de hete aardappel door naar elkaar. Vanuit Antwerpen en Vlaanderen werd naar Wallonië gewezen. De Waalse overheid herhaalde dat het vergunde materiaal niet in Jemen gebruikt wordt, een stelling die de week nadien werd ontkracht met de publicatie van #BelgianArms. Uiteindelijk kwam vanuit het ministerie van financiën het bericht dat een toekomstige regering een kader moet creëren dat dit soort export onmogelijk maakt. Vredesactie is alvast in blijde verwachting.

 

Europees sneeuwbaleffect

Ondertussen ging de bal ook Europees aan het rollen. Na Antwerpen waren de volgende stops van de Bahri Yanbu (wiens route je live kan volgen op www.marinetraffic.com) het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. In Frankrijk startten twee organisaties prompt een juridische procedure tegen de export van Franse artillerie via de Bahri Yanbu. Met resultaat: na 48u stilliggen voor de Franse kust vaarde de Yanbu zonder Franse wapens door naar Spanje voor een ongeplande stop in de haven van Santander. Tijdens de volgende halte, in de haven van Genua, weigerden dokwerkers om dual use materiaal op te laden. Dual use materiaal is materiaal dat zowel voor civiele als voor militaire doeleinden gebruikt kan worden.

Ondertussen sloeg Vredesactie de handen in elkaar met CNAPD en La Ligue. We dienden gezamenlijk een klacht in tegen Belgische wapenexport met bestemming Saoedi-Arabië. En we houden ons klaar voor een volgende passage van de Bahri vloot in Antwerpen.

Wordt ongetwijfeld vervolgd!

 

Meedoen? Laat ons iets weten via ikstopwapenhandel@vredesactie.be

We zoeken klokkenluiders. Mensen die ons informatie kunnen bezorgen over de wapens die vertrekken vanuit de haven van Antwerpen. Meer info: www.vredesactie.be/informanten

Waarom het Europees Defensiefonds een slecht idee is
30-05-2019 -

“Europe has to toughen up”. Met die zin gaf Europees Commissievoorzitter Juncker de afgelopen legislatuur het startschot voor een ongeziene militarisering van het Europese project. In april 2019 leidde dat tot de goedkeuring van het Europees Defensiefonds, een fonds van minimaal 13 miljard euro voor onderzoek en ontwikkeling van wapentechnologie. Goed nieuws voor de wapenindustrie, slecht nieuws voor de Europese burgers. Wat is er mis met dat Europees Defensiefonds? We lijsten de problemen op.

Belangenvermenging

Op 29 november 2018 verzamelden vertegenwoordigers van de wapenindustrie en Europese beleidsmakers op de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensie Agentschap (EDA). Honderden vertegenwoordigers van wapenbedrijven ontvingen een uitnodiging, vertegenwoordigers van het middenveld mochten er niet in. Daarmee staat de jaarlijkse conferentie symbool voor de corporate capture van het Europees beleid: de verstrengeling van het beleid met de belangen van een paar machtige bedrijfsgroepen.

Het rapport 'Beveilig de winst - hoe de wapenindustrie het Europees defensiebeleid kaapt' dat Vredesactie publiceerde eind 2017, documenteert de symbiotische relatie tussen de wapenindustrie en de Europese instellingen en het effect dat deze relatie heeft gehad op de creatie van het Europees Defensie Fonds. De besluitvorming werd gedomineerd door private belangen. De 'civil society' noch het Europees Parlement hadden enige substantiële inspraak. Op basis van interne documenten toont Vredesactie met dit rapport hoe de wapenindustrie toegang had tot elk niveau van het proces: van het bepalen van de agenda tot het uitschrijven van de modaliteiten van de subsidiepotten. De vraag welke wapens ontwikkeld moeten worden en of ze nodig zijn, werd niet gesteld.

De buitensporige invloed van de wapenindustrie op het Europees besluitvormingsproces zet niet enkel vraagtekens bij de legitimiteit van de besluitvormingsstructuren. Het zorgt er ook voor dat elk veiligheidsprobleem wordt bekeken door een militaire bril. Voor elk probleem verkoopt de industrie een technologische oplossing – of heeft ze een voorstel om met gemeenschapsgeld de nodige wapentechnologie te ontwikkelen.

 

Gebrek aan transparantie

Een tweede probleem is het gebrek aan transparantie. Dat de grote Europese defensie-bedrijven nauw betrokken waren bij het opzetten van het Defensiefonds, staat buiten kijf. Van de 16 leden van de 'Group of Personalities' die advies leverden, waren zeven leden vertegenwoordigers van de wapenindustrie. Twee andere leden vertegenwoordigden private onderzoeksinstituten die aan militair onderzoek doen. Er was geen enkele vertegenwoordiger aanwezig van het middenveld of uit de academische wereld. Maar er is meer. Er zijn geen verslagen van vergaderingen beschikbaar, het is onduidelijk hoe leden werden geselecteerd of welke bijdragen leden leverden aan de vergaderingen. Er is geen enkele vorm van transparantie, ook al is die verplicht binnen de EU. Na een klacht van het European Network Against Arms Trade (ENAAT) waar Vredesactie deel van uitmaakt,oordeelde de Europese ombudsman dat: “in het geval van de Group of Personalities, de Europese Commissie nu agenda’s, verslagen en de bijdragen van leden moet beschikbaar maken.”

De Ombudsman verwees daarbij expliciet naar de oververtegenwoordiging van de wapenindustrie in de Group of Personalities: “Transparantie was des te belangrijker vermits de bedrijven die in de Group of Personalities zaten, ook aanspraak kunnen maken op de fondsen die vrij gemaakt worden door deze programma’s. Dit is ook het geval, bedrijven in deze groep ontvingen nadien fondsen.”

Tot vandaag werden geen verslagen gepubliceerd. En het transparantieprobleem gaat verder dan de Group of Personalities. Expertengroepen die later door de Commissie in het leven werden geroepen, zijn in hetzelfde bedje ziek. Ondanks Europese transparantieregels, verschijnen er geen verslagen en opereren adviesgroepen in het geheim. De communicatie van de Europese Commissie naar aanleiding van de verschillende vragen om openbaarheid van bestuur laat te wensen over. De Commissie treedt het recht op informatie met de voeten door stelselmatig de wettelijke termijn maandenlang te overschrijden.

De combinatie van deze problemen zorgt ervoor dat een volledig beleidsdomein aan het publieke oog onttrokken wordt. Het gebrek aan transparantie dreigt vanaf 2021 geïnstitutionaliseerd te worden. De Europese Commissie stelt voor om voor het Europees Defensiefonds af te wijken van de normale transparantieregels en de identiteit van de betrokken experten geheim te houden.

 

Parlement zet zichzelf buiten spel

Het Europees parlement heeft regelmatig kritiek geuit op de uitbouw van het Europees Defensiefonds. Over hoe het Fonds in strijd is met de Europese traditie om enkel civiel onderzoek te financieren. Over de financiering van controversiële technologieën. Over de ongezond grote invloed van de wapenindustrie en het gebrek aan transparantie. Over de controle van hoe het geld uiteindelijk besteed zal worden. Maar geen enkele slag werd gewonnen.

Het Europees parlement stelde een amendement voor om de financiering van clustermunitie, anti-persoonsmijnen, massavernietigingswapens en killer robots uit te sluiten van financiering van het Fonds. Killer robots zijn wapens die zelf doelwitten kiezen en zelf beslissen om de trekker over te halen, zonder tussenkomst van een mens. Dat maakt het een extreem controversieel wapen. Het amendement werd in 2018 geschrapt tijdens de onderhandelingen over een compromistekst met de Europese Commissie en de Raad. In de uiteindelijke versie van het Defensiefonds worden killer robots wel uitgesloten maar met een duidelijke achterpoort. Het subsidiëren van de ontwikkeling van killer robots met defensieve doeleinden kan wel. Een naïeve zienswijze, alsof een onderscheid kan gemaakt worden tussen een offensieve en een defensieve killer robot.

 

Het Europees Parlement heeft geen controle over de besteding van het geld van het Europees Defensiefonds. Tijdens de onderhandelingen met de lidstaten werd overeen gekomen dat de jaarlijkse controle over de budgetten van het Europees Defensiefonds uit het parlement worden gehouden. Een precedent! Nooit eerder was er een Europees programma waarbij het Parlement moedwillig de controle uit handen geeft. Het Europees parlement was ook in dit dossier niet in staat zich te laten gelden en te waken over het belang van de burgers die ze verondersteld wordt te vertegenwoordigen.

 

Wapenexportcontrole ondergraven

Door het Defensiefonds dreigt de controle op de Europese wapenexport te versoepelen. Europese landen zullen steeds vaker samen wapens ontwikkelen, waardoor de vraag rijst wie de uiteindelijke controle uitvoert op de export van die wapens. Het gevaar dreigt dat landen met een soepel beleid daarbij het exportbeleid van andere lidstaten ondergraven.

Dat probleem stelt zich nu reeds. Een voorbeeld. Duitsland en Frankrijk voeren momenteel onderhandelingen om samen een nieuw gevechtsvliegtuig te ontwikkelen. Frankrijk wil daarbij niet gehinderd worden door de strengere exportregels van Duitsland en oefent druk uit op de Duitse regering om niet moeilijk te doen over de toekomstige export. Merkel zei daarover eerder dit jaar dat “als we samen met anderen een vliegtuig willen ontwikkelen, we compromissen moeten sluiten [over wapenexportcontrole], dat is waarover we momenteel praten”. Die positie werd onlangs vastgelegd in het zogenaamde Verdrag van Aachen, waarin Duitsland en Frankrijk overeenkwamen om in het geval van onderdelen van wapens de wapenexportcontrole grondig te verzwakken.

Als de oorlog in Jemen iets bewijst, dan is het dat het Europees wapenexportbeleid op tragische wijze faalt. Als er nog verder compromissen worden gesloten, dreigt het wapenexportbeleid helemaal een maat voor niets te worden.

 

Hoop

Het verzet tegen de uitbouw van het Europees Defensiefonds groeit. Vredesactie en ENAAT (European Network Against Arms Trade) bieden al enkele jaren sterk weerwerk tegen het Fonds.

Meer dan duizend wetenschappers, onderzoekers en academici uit vijfentwintig Europese landen bundelden hun krachten onder de titel 'Researchers for peace'. Ze ondertekenden een oproep aan de Europese Unie om geen militaire onderzoeksprogramma’s te financieren.

De debatten in het parlement naar aanleiding van de finale stemming over het Europees Defensiefonds in april 2019 waren verhit. Tegenstanders van het Fonds werden door voorstanders omschreven als "pacifisten die de toekomst van onze industrie en de veiligheid van onze burgers in gevaar willen brengen". Maar die 'pacifisten' zijn gelukkig met steeds meer. Waar het Parlement in 2018 de uitbouw van een Defensiefonds nog met een meerderheid van 68 procent goedkeurde, stemde er in april 2019 nog slechts 56 procent voor het Europees Defensiefonds. De tegenstand groeide van 195 naar 231 stemmen.

Nu het Fonds is goedgekeurd, is het afwachten hoe transparant het zal functioneren in de komende legislatuur en welke concrete projecten de Unie zal financieren. Vredesactie houdt het voor u in de gaten.

banner aan gevel CMI Defence
Actievoerders vanop dak CMI Defence: 'België is medeplichtig aan de oorlog in Jemen'
25-03-2019 -

Deze ochtend werd een banner neergelaten vanop het dak van CMI Defence in Luik en aan het Waals parlement in Namen. Activisten wijzen zo het wapenbedrijf en de Waalse overheid op hun betrokkenheid bij het conflict in Jemen, dat vandaag zijn vijfde jaar ingaat.

banner aan gevel CMI Defence

Deze ochtend werd een banner neergelaten vanop het dak van CMI Defence in Luik en aan het Waals parlement in Namen. Activisten wijzen zo het wapenbedrijf en de Waalse overheid op hun betrokkenheid bij het conflict in Jemen, dat vandaag zijn vijfde jaar ingaat.

Die oorlog gaat gepaard met grootschalige schendingen van de mensenrechten en maakte volgens gegevens van de Armed Conflict Location & Event Data Project al meer dan 60.000 slachtoffers. Ondertussen duiken er steeds meer bewijzen op van het gebruik van Belgische wapens door de strijdende partijen in Jemen. Vredesactie en Agir pour la Paix publiceren vandaag een dossier dat de Belgische betrokkenheid bij het conflict in kaart brengt.

Aan de zetel van CMI in Seraing ontrolden actievoerders een spandoek met opschrift 'Yémen: 60.000 morts. Stop arming Saudi'. Er werd rode verf uitgegoten, symbool voor het bloed van de vele burgerslachtoffers, en er werden feiten over de oorlog opgehangen. Alle actievoerders werden gearresteerd.

CMI Defence, een onderdeel van de CMI Group, verkoopt de geschutskoepels aan het Canadese General Dynamics die ze monteert op de lichte pantserwagens die ze verkoopt aan Saoedi-Arabië. Wat destijds “het contract van de eeuw” werd genoemd, werd getekend in 2014 voor een bedrag van € 3,2 miljard. Voorts raakte in februari bekend dat CMI een fabriek wil openen in Saudi-Arabië. Door in het land zelf te produceren hoeft CMI geen exportvergunningen meer aan te vragen.

In Namen, aan de brug vlakbij het Waals parlement en het Elysette, de zetel van de Waalse minister-president, herinnert een groot spandoek de Waalse regering aan haar verantwoordelijkheid.

'Door exportvergunningen te blijven geven voor de verkoop van Waalse wapens aan Saoedi-Arabië maakt de Waalse regering zich medeplichtig aan deze oorlog, aan de 60.000 dodelijke slachtoffers en aan wat de Verenigde Naties de ergste humanitaire crisis ter wereld noemen', zegt Bram Vranken vanop het dak van het Waalse wapenbedrijf. 'Ook de Vlaamse regering heeft boter op het hoofd. Doordat 60 tot 70% van het eindgebruik van Vlaamse wapenexport ongekend is kunnen we niet uitsluiten dat er Vlaamse wapens in Jemen terechtkomen'

Tot op vandaag stierven er in Jemen naar schatting 85.000 kinderen door hongersnood en cholera, een situatie die het rechtstreekse gevolg is van de oorlog en de Saoedische zeeblokkade.

Ondanks de ernst van de situatie ter plaatse en de herhaalde oproepen van het Europees Parlement voor een wapenembargo tegen Saoedi-Arabië, blijven er wapens vertrekken met bestemming Saoedi-Arabië. 'België heeft bloed aan haar handen. Hoelang gaan beleidsmakers zich daarbij blijven neerleggen?' voegt Vranken nog toe.

 

Perscontact:

Lene Jacobs, lene@vredesactie.be

Persdossier

https://bit.ly/2FphqRt

Foto's

https://www.flickr.com/photos/vredesactie/albums

Updates

https://www.facebook.com/Istopthearmstrade.eu/

https://twitter.com/Vredesactie

Pagina's